O lugar máis afastado da terra

Despertou unha mañá e non se recoñeceu… O home que dormía o seu lado era un extraño que invadía a súa cama e insultaba a súa inquedanza con seu sono tranquilo.

Os retratos das paredes devolvíanlle caras extrañas, frías.. como as fotos dun famoso que recoñeces pero que non forma parte da túa vida.  O espello escupía a imaxe dunha muller que non era, que nunca quixera ser…

Bagou pola casa tentando encontrar algo que a atase a ese lugar, a esa vida que parecía a súa pero que sentía tan allea…

Saiu a rúa e botouse a andar… mirou á xente que camiñaba cabizbaixa, apurada, enfurruñada; as bocas de metro que escupían e tragaban esa xente enfurruñada…; os coches que “rañaban” cos seus pitidos insoportables e avanzaban lentamente como caravanas de tartarugas…; os edificios que se erguían como moles de cemento e cristal buscando un ceo gris e contaminado…

Fuxiu, fuxiu tan lonxe como puido.. fuxiu ao lugar máis afastado da terra, donde a recibiron con bailes e colares de flores; donde as casas era pequenas e de cores vivas; donde a xente se sentaba a beber pisco e a falar cos amigos; donde cada noite avos, pais e netos se reunían para celebrar que deixara de chover ou que empezara de novo; donde as cárceres non tiñan barrotes; donde os atardeceres eran roxos, amarelos, rosados, naranxas, azúis… donde a felicidade era todo eso e sinxelamente eso.

*Novo capítulo dese proxecto a dúo con emereci, que algún día nos levará a fama mundial…

De luns

Estou de luns, aínda que xa é martes… Estou de depresión postvacacional, aínda que me vaia de vacacións este sábado… Estou de volta de todo, aínda que non marchara para ningures… En definitiva, estou depre… Será esta “puta” choiva que non estou segura de poder aguantar un día máis… (e sí, xa sei que fai moita falta que chova, pero en días coma hoxe encantariame ter nacido en Canarias).

O avó

*Terceiro capítulo dese proxecto a dúo

 

Sempre andaba cun periódico na man… “O que non sabe é como o que non ve”, di aínda hoxe a súa filla.. Nos seus anos de “caminero” din que era máis fácil velo lendo nas cunetas que traballando… por eso tiña fama de”folgazán”.

Xa de vello, era costume atopalo nos balados, na beira do río, debaixo dun árbol ou na porta da casa co seu inseparable ”diario”. Así adoitábamos a encontralo os seus netos, os máis pequenos, que nos sentabamos ao seu carón esixindo unha historia…

Sempre tiña algunha, certa ou inventada, coa que entreternos a tarde. Contábamos as lendas do pobo, as historias doutros tempos, as andanzas doutras xentes, as costumes doutros sitios… centos de historias que acabaron por perderse nos recunchos dunha memoria intoxicada por imaxes e filmes americanos…

As miñas favoritas eran as da Santa Compaña… escoitabas da súa boca con esa mezcla de pavor e satisfacción que sempre me provocan as historias de mortos, cociñando ese medo polos espíritus e pola morte que, sospeito, me vai acompañar toda a vida.

Despois marchábamos, sempre con unhas pesetas no peto, e deixabamolo de novo co seu “diario”.

Un día, no medio dunha desos contos de mortos, meu primo preguntoulle: “Avó, ¿e ti vas morrer?”… “Non –dixolle él rindo- cando vexa vir a morte vou botar a correr”…

Pero a morte veu, e pillouno xa moi vello e coas pernas demasiado cansadas para levantarse da cama na que levaba meses deitado… Así que non puido correr…

Enterrámolo unha tarde de inverno, moitos anos antes de que puidera ler nun “diario” as crónicas da súa neta.

Árbores que medran na terra

*Outro dos proxectos a dúo para o mes marzo, e en este lévanme ventaxa…

Non abondan as árbores nesta Cruña que “nunca tan bonita estuviera” (como diría Paquito), pero que verde, o que se dice verde, non ten moito…. Este sobrevive no polígono de Agrela, entre polución, tráfico e estrés..

Goooool de Zamorano!!

*Este é o primeiro episodio de un proxecto a dúo que lle deu unha chispa de ilusión a uns días especialmente “grises”. O relato non vai gañar o Pulitzer, eso ben o sei, pero serviu para distraerme por momentos dos problemas fiscáis e existenciáis que me rondan nos últimos tempo.

Xuntou os cartos durante anos. Recolleu aceituna, descargou barcos no porto, cultivou quinoa, vendeu “cachivaches” aos turistas, manexou un autobús que subía o lago, volveu a recoller aceituna e o final abriu un bareto no seu pobo no so se servía pisco “sin sour” e cervexa Cristal. Deixou un espacio ao lado da porta, donde daba a sombra no verán e o vento non chegaba no inverno, e foi a buscalo.

Lembraba ben a primeira vez que o viu. Era un neno, o Real Madrid xogaba a final da Copa do Rey e Zamorano era para él pouco menos que un heroe nacional. Naquel bar a xente escoitaba o partido con fervor “relixioso”.  “Amavisca coge el balón… avanza por el lateral izquierdo.. pasa a Laudrup…”. Co primeiro gol do Real Madrid todos levantaron da cadeira dun chimpo…. e entón viuno.

Nunha esquina, agochado coma un tesoro. Os ferros, novos e limpos, lanzaban destelos de cores.. e os xogadores, de madeira nova, miraban desafiantes uns cara aos outros preparados para entrar en acción…

Olvidouse do partido real para meterse nun encontro imaxinario donde él dirixía un excepcional equipo de “estrelas” de madeira. “Saque de fondo para el Real Madrid… Buyo para Fernando Hierro.. Abre por la derecha a Laudrup… Pase largo para Amavisca…. Amavisca cruza la línea central del campo y pasa a Zamorano!!!!…”

O berro de seu pai pillouno no medio dunha xogada que prometía levantar as gradas do seu estadio imaxinario. Foi como despertar de súpeto dun sono profundo.

“Vámonos, bule….”, dixo seu pai. Saiu arrastrando os pes, pero antes de que seu pai tirase del para fora chegou a decirlle ao dono do bar, que bebía cervexa detrás da barra e boureaba cos amigotes, “señor, gárdeme o futbolín, vou vir por él…”. Xa non chegou a escoitar a risotada que soltou como resposta…

-A ver se andas, que vamos perder o autobús…

-Vou comprar ese futbolín..

-Ay si, e con que cartos?

-Pois non sei… xuntareinos…

-E donde vas poñelo, parvo? vas sacar a cama para poñer o futbolín?

O certo é que non pensara neso, na súa casa casi non collían eles. Sólo había un recuncho donde estaba a cociña de leña e a mesa destartalada, na que comían por turnos, e duas habitacións que en realidade era unha separada por unha cortina que facía as veces de tabique entre o camastro que compartía co seu irmán e o dos seus pais.

-Pois abrirei un bar…, dixo en voz alta.

-Anda neno, deixate de lerias e pensa en traballar…

E él pensou en traballar… e recolleu aceituna, e descargou barcos, e manexou autobuses, e vendeu cachivaches e montou un bar cun espacio o lado da porta, e o final foi buscalo.  

Comprouno por nada… O vello do bar, ao que o tempo e o alcohol trataran tan mal como ao seu destartalado “garito”, levaba tempo tentando desfacerse del. “O único que fai é ocupar”, boureou cando colleu os cartos. Varias veces o tivera no “corredor da morte”, a piques de arder nunha fogueira improvisada no patio de atrás, pero o final, por unha cousa ou por outra, sempre se retrasaba a execución.. unha vez, porque ao vello lle deu un ataque de lumbago cando tentou movelo, outra porque se puxo a chover en cando encendeu o lume.. e outras moitas por eso de “deixar para mañá o que se pode facer hoxe”.

Non se pode decir que os anos non pasasen por él. Solidarizado co ambiente lúgubre e descuidado no que vivía, os ferros estaban oxidados e sucios, os bonecos desteñidos e coa madeira picada, pero conservaban a mirada desafiante e a alineación perfecta para entrar en acción en cando sonase o pitido de inicio do partido.

Camboiu os ferros oxidados por outros novos, lixou os bonecos e pintounos de corres, colocouno o lado da porta, o abeiro do sol de verán e do vento de inverno, e volveu a aquel partido imaxinario que anos atrás deixara sen acabar… “… Pase largo para Amavisca…. Amavisca cruza la línea central del campo y pasa a Zamorano…. Zamorano avanza.. retrocede a Laudrup… Laudrup de nuevo a Zamorano que remata de cabeza y… goooooool….. goooool de Iván Zamorano!!!!…”. O partido rematou coas gradas en pe.

Pensou en empezar outro, pero en canto agarrou os ferros botou en falta algo… Tardou en darse conta do que era: alguén do outro lado que lle crease un pouco de “risco” ao seu equipo de “estrelas de madeira” e que cubrise as “esquinas” que a súa imaxinación desentrenada deixaba ao descuberto…

Mirou aos clientes do seu bar, demasiado vellos e demasiado borrachos para chegar a agarrar os ferros e moito máis para atinar a darlle a bola. Así que se sentou a esperar a un contrincante que estivese á altura ..

E en esas está….

*A foto é de Sonia

Como va España!

Duro fin de semana de votacións… Despois de meses de encuestas, debates, opinións cibernéticas, estratexias publicitarias e promesas de salvación… cúmplense os peores presaxios… Rodolfo Chiquilicuatre representa a España en Eurovisión..

Xa o dixo Federico… ”esto es una señal de porque gana Zapatero” 

Si Franco levantara la cabeza!!

Quince anos para esto…

 

Quince anos tivemos que esperar para ver un debate de candidatos na televisión. Quince anos para que? para ver máis do mismo… Un Rajoy crispando co de sempre: ETA, Inmigración e unha economía que sólo lle preocupa na medida en que lle de votos (non deixa de ser paradóxico que alguén que non sabe o que é un bono-bus esté tan enterado do que subiu o pan).. e un Zapatero que recurre tanto a crítica do goberno de Aznar que por momentos parece máis o líder da oposición que o presidente….

Un Rajoy que controla moi ben a mentira e a sorna, pero que non é capaz de mirarlle a cara o adversario… e un Zapatero ó que lle tembla a voz e que fala coa pouca convicción dos que non se creen o que din.

Un Rajoy que acusa a Zapatero hasta da batalla de Troya e un Zapatero que cala e pasa de largo ante acusacións inadmisibles e claramente rebatibles.

En resumen, un debate pouco axil e pouco valiente, con moi poucos momentos brillantes (e aquí vou pecar de partidista, pero os poucos que houbo foron de ZP) e exceso de reproches, que ademáis están demasiado “manidos” como para aportar algo novo.

Resultado: empate de “plastas”.

Modotti

Na semana do cómic do meu último verán (é decir, o do 2006), presentaron en A Coruña Modotti. Una mujer del siglo XX. Eu non fun a esa presentación, sólo foi un pequeno detalle nunha conversa, que podería ter quedado ahí como tantos outros…

Este cómic naceu da “obsesión prolongada e cultivada” de Ángel de la Calle, que durante anos soubo que quería contar a esta muller pero non encontraba como…

Eu sabía que quería leela, pero non encontraba donde… A miña foi tamén unha pequena obsesión, non tan prolongada e para nada cultivada, sólo nacida do pequeno detalle dunha conversa e da máis pura intuición. E así comezou a búsqueda infructuosa dun cómic que tiña o cartel de esgotado en todas lados.

Un ano e medio despois chegou as miñas mans en forma de regalo postcumpleaños ou prenavideño.. un regalo, se mal non recordo, do mesmo que puxo o xerme desa pequena obsesión.

Non é o mellor cómic que leín… Ten un problema típico dos que contan algo do que saben moito, da demasiadas cousas por supostas; ademáis é fácil perderse entre tanto personaxe que ven e vai e algunhas “historias” paralelas sinxelamente non as entendo.. Pero hai algo innegable, Ángel de la Calle transmite a perfección a pasión que sinte polo seu personaxe e a pasión que ela sentía por todo o que facía.

Nunha sociedade machista e hipócritamente conservadora (hai cousas que sempre foron igual), Tina Modotti foi todo, conoceunos a todos, estivo en todos lados…. “viviu todas as historias que fixeron Historia”

Foi emigrante na Norte América de principios de século, actriz de segunda no hollywood dos anos vinte, modelo, fotógrafa da pobreza mexicana, comunista convencida, axente secreto da conmitern na Europa de entre guerras, membro do Socorro Rojo na Guerra Civil española…

Foi amante e pupila de Edward Weston, musa de Diego Rivera, referente de Frida Kalho, amiga de Pablo Neruda, enamorada do fundador do partido comunista cubano, invitada en toda festa que se preciase no México dos anos trinta…

Naceu en Udine (Italia), viviu en San Francisco, en Ciudad de México, en París, en Berlín, en Moscú, en Madrid…

E morreu sóla en un taxi mexicano.. dun ataque o corazón, según as versión oficial.. según ouytos, envenenada polos seus propios compañeiros do partido comunista.

Enterrarona na “zona máis miserable” do cementerio de México, cos cartos dunha colecta que fixeron os amigos… Pablo Neruda despediuna cun poema:

Tina Modotti, hermana, no duermes, no, no duermes 

tal vez tu corazón oye crecer la rosa de ayer,

la última rosa de ayer, la nueva rosa.

Descansa dulcemente, hermana

Noites de viño e desvaríos

 

Xoves de choiva en Coruña… Esa auga que tanto precisan os embalses, a min deprímeme. Mala carta de presentación para unha galega.

Improviso unha cena con Raquel, á que tampouco lle gusta moito o de mollarse. Cambiamos o ximnasio, que tan ben lle viría as miñas desentrenadas pernas, por unha nova sesión gastronómica que ía ser lixeira ata que aparece a nocilla enriba da mesa e a untamos en medio paquete de tostadas.. O que importa é a intención, que din por ahí…

Ao calorciño do viño, e despois de chegar a conclusión de que deberíamos ter nacido no sur, empeza unha desas conversacións trascendentais que tanto liberan.

Falamos da soidade, dos medos racionáis e irracionáis, do idealismo doutras xeracións, da xente comprometida, do difícil que é cambiarse a un mesmo e do ben que estaría ser desta ou daquela forma…

En fin, unha sucesión de desvaríos que pouco ou nada arranxan pero que fan máis agradable unha noite de choiva…

Benvido 2008

“Si vas a emprender el viaje hacia Ítaca, pide que tu camino sea largo. Que numerosas sean las mañanas en que con placer, felizmente arribes a bahías nunca vistas….”

Rematou o 2007, un ano de despedidas, de novas caras e novos amigos, de bahías nunca vistas… pero tamén de reencontros, de compañeiros de viaxe incondicionais e de portos xa “conquistados”.

Sempre me gustaron os anos impares. Seguramente por pura casualidade, é nos que me pasaron as cousas máis “emocionantes” da miña vida, que nos son moitas, e seguramente non moi emocionantes… pero son miñas….

Os anos pares, pola contra, case sempre foron aburridos e insulsos… Pero para toda regla ten que haber unha excepción, e din por ahí que “bien acaba lo que mal empieza” (ou era o revés?), e eu empecei o ano con dolor de barriga e dormitando en un sofá mentras duas tolas danzaban ao son de “Ella baila sola”… Así que benvido 2008!! 

“Más lejos, vayamos siempre más lejos, más lejos del mañana que, ahora, ya se acerca. Y cuando creamos que hemos arribado, sepamos buscar nuevas rutas…”

Feliz ano a todos